123

Privatiseren loopt vaak uit op hogere kosten en slechtere prestaties

Het idee dat diensten en producten beter worden als ze uit handen van de overheid worden gehaald en overgedragen aan particuliere bedrijven blijkt een misvatting. Trouw bericht over het falen van een beleid dat decennialang in tal van landen als een wondermiddel werd beschouwd. Overheidsbedrijven en -diensten die publiek eigendom waren, werden verkocht aan particulieren zodat die er winst mee zouden kunnen maken terwijl de burgers zouden profiteren van kostenverlagingen en kwaliteitsverbeteringen. Openbaar vervoer, waterleveranciers, elektriciteitsbedrijven, zorgverlening, alles moest in de verkoop. Nu blijken in nogal wat gevallen de resultaten tegen te vallen en de bijwerkingen nadelig.

De verwachte kostenvoordelen vallen tegen of wegen niet op tegen bijvoorbeeld verslechtering van de arbeidsomstandigheden voor de werknemers van de geprivatiseerde bedrijven. Ook worden de diensten na privatisering vaak duurder en minder toegankelijk en komen daardoor buiten bereik van bepaalde groepen inwoners. Gemeenten realiseren zich in toenemende mate dat dit de sociale en economische stabiliteit in hun steden niet bevordert. Ook hebben ze zo minder invloed als het gaat om klimaatmaatregelen.

Steeds meer – lokale – overheden over de hele wereld draaien privatiseringen daarom terug. Trouw baseert zich op een studie van The Transnational Institute (TNI) uit Amsterdam waarin de ervaringen van 835 renationalisatieprojecten in meer dan 1600 steden verspreid over 45 landen zijn verwerkt.

Terugkeer naar de overheid van gezondheidszorg en maatschappelijk werk is weer veel te zien in Noorwegen en andere Scandinavische landen. Maar ook buiten Europa is deze trend waar te nemen, zoals in Latijns-Amerika. Daar zijn in de jaren negentig veel overheidsbedrijven geprivatiseerd om de economische stabiliteit te herstellen na de schuldencrisis die dat deel van de wereld toen hard trof. Dat wordt nu weer deels teruggedraaid, oftewel gedeprivatiseerd.

De belangrijkste bevindingen uit het onderzoek:
Deprivatiseren komt veel vaker voor dan gedacht en het werkt
Deprivatiseren is een lokaal antwoord op bezuinigingsbeleid
Deprivatiseren is een sleutelstrategie voor energietransitie en energiedemocratie
Het terug in huis halen van diensten is uiteindelijk goedkoper voor autoriteiten
Deprivatiseren leidt tot betere, meer democratische diensten
Deprivatiseren levert 835 extra redenen om handels- en investeringsakkoorden tegen te gaan
Belangrijke les: ga niet meteen over tot privatiseren
Deprivatiseren biedt mogelijkheden voor nieuw, gediversificeerd, democratisch publiek bezit
Deprivatiserende steden en burgergroepen werken samen en bouwen netwerken

Het rapport is hier te lezen.

cc-foto: Bert Kaufmann

Geef een reactie

Laatste reacties (123)