955
6

Hoogleraar Economie

Esther-Mirjam Sent is hoogleraar Economische Theorie en Economisch Beleid aan de Radboud Universiteit Nijmegen en lid van de Eerste Kamer voor de PvdA. Hiervoor doceerde zij aan de University of Notre Dame in de Verenigde Staten en is zij visiting fellow geweest aan de London School of Economics en de Erasmus Universiteit Rotterdam. Haar onderzoeksinteresses omvatten de geschiedenis en filosofie van de economische wetenschappen alsmede de economie van de wetenschap hetgeen onder andere is uitgemond in twee boeken: The Evolving Rationality of Rational Expectations: An Assessment of Thomas Sargent's Achievements (Cambridge University Press, 1998), waarvoor zij de Gunnar Myrdal-prijs ontving, en Science Bought and Sold: The New Economics of Science (University of Chicago Press, 2002, samen met Ph. Mirowski). Zij is tevens mede-redacteur van de Journal of Institutional Economics. Recentelijk zijn haar onderzoeksinteresses uitgebreid naar gedragseconomie, experimentele economie en economisch beleid. Esther-Mirjam Sent is in 1994 gepromoveerd aan Stanford University in de Verenigde Staten.

Transparantie is goed maar niet altijd prettig

Wat als mensen niet goed met transparantie om kunnen gaan?

Met veel genoegen kijk ik terug op de manier waarop mijn bouwbegeleider de verbouwing van mijn nieuwe huis zorgvuldig heeft begeleid. Zo hoefde ik niet zelf te onderhandelen over zaken als onverwacht meerwerk vanwege een muur waarin een gapend gat was geslagen. Wat mij tijdens het kennismakingsgesprek vooral aansprak was zijn belofte volledig transparant te werken. Welke klant wil dat nu niet?

Mensen hebben een natuurlijke behoefte aan transparantie, zoals geïllustreerd door een experiment met een vaas met negentig ballen. Deze bevat dertig rode ballen en de resterende zestig ballen zijn ofwel geel ofwel zwart. Je mag het rode spel spelen en wint honderd euro als je een rode bal trekt. Bij het gele spel krijg je dat bedrag als je een gele bal trekt. En bij het zwarte spel ontvang je honderd euro bij het trekken van een zwarte bal. Welk spel zou jij willen spelen?

De meeste deelnemers geven de voorkeur aan het rode spel. Dit is niet logisch aangezien de kans op het trekken van een winnende bal in alle drie de spellen hetzelfde is, namelijk een op drie. Het is wel te begrijpen als we inzien dat mensen een zekere en heldere uitkomst verkiezen boven een minder transparante.

Deelnemers blijken zelfs bereid om kosten te maken ter vergroting van transparantie, ook al levert de nieuwe informatie geen winst op behalve pure kennis. Het is dan ook niet verrassend dat we om de oren worden geslagen met pleidooien voor meer transparantie. Maar wat als mensen niet goed met die transparantie om kunnen gaan?

Zo blijkt uit weer een ander experiment dat mensen sterker reageren op negatieve informatie dan op positief nieuws. Aangezien wij de natuurlijke neiging hebben om slecht nieuws te benadrukken en journalisten de professionele neiging hebben om dat te doen, betekent meer transparantie dus niet dat we ons beter voelen. Integendeel.

Oftewel, ik kijk met genoegen terug op de diensten van mijn bouwbegeleider ondanks zijn transparantie, niet dankzij.

Deze column verscheen ook op Voxweb

Fit

Esther-Mirjam schreef onder meer: Fit, verbeter de conditie van uw organisatie


Volg Esther-Mirjam ook op Twitter

Geef een reactie

Laatste reacties (6)